x86

x86 is de naam van Intel's familie van processoren en de instructiesetarchitectuur die ze delen. Het is sinds de jaren 1980 de populairste processorarchitectuur en vormt de basis voor de meeste personal computers waarop Microsoft Windows draait, en voor servers waarop Unix en Linux draaien. De x86-familie omvatte eerder 16-bits- en 32-bitsprocessoren, en de meest recente versie van de instructieset staat bekend als x86-64, omdat deze nu 64-bitsprocessoren ondersteunt.

De x86-architectuur gebruikt een complexe instructieset (CISC) die zich in de loop der tijd heeft ontwikkeld. Uitbreidingen van de instructieset bieden nieuwe mogelijkheden en behouden tegelijkertijd achterwaartse compatibiliteit, waardoor nieuwe processoren software kunnen uitvoeren die voor eerdere generaties is geschreven en gecompileerd. Deze stabiliteit hielp de dominante positie op de markt voor personal computers te behouden, omdat gebruikers dezelfde programma's op nieuwe computers konden blijven gebruiken.

De x86-serie begon met de oorspronkelijke 16-bits 8086- en 8088-CPU's, gevolgd door latere processoren zoals de 80186, 80286, 80386 en 80486. De naam x86 komt van de laatste drie cijfers van het productnummer, waarbij de x staat voor het cijfer dat bij elke generatie hoger wordt. Hoewel Intel is overgestapt van productnummers op namen zoals Pentium, Core en Xeon, gebruiken hun processoren nog steeds de x86-instructieset. Intel en AMD zijn de belangrijkste fabrikanten van x86-CPU's.