x86-64

x86-64 is een 64-bitsversie van de x86-processorarchitectuur, die Windows pc's al tientallen jaren gebruiken. Het is vergelijkbaar met x64, maar verwijst specifiek naar processors die de x86-instructieset gebruiken.

CPU's met de x86-64-architectuur werken standaard in de 64-bitsmodus, maar zijn ook achterwaarts compatibel met 32-bits- en 16-bitstoepassingen. Met andere woorden: elk programma dat op een 32-bits x86-CPU werkt, zou zonder emulatie op een x86-64-CPU moeten werken.

Het belangrijkste voordeel van een x86-64processor ten opzichte van een standaard 32-bits x86-CPU is aanzienlijk meer adresseerbaar geheugen. Een 32-bitsprocessor kan slechts 2³² (4.294.967.296) adresseerbare waarden in het geheugen aanspreken — ongeveer 4 gigabytes. Een 64-bitsprocessor ondersteunt 2⁶⁴ (18.446.744.073.709.551.616) adresseerbare waarden. Een x86-64-CPU ondersteunt dus niet twee keer zoveel geheugen als een x86-CPU, maar 4.294.967.296 keer zoveel.

Intel en AMD zijn de twee belangrijkste fabrikanten van X86-64-processors. De twee technologieën worden respectievelijk Intel 64 en AMD64 genoemd. AMD bracht zijn eerste 64-bits-CPU (Operteron) uit in 2003, kort daarna gevolgd door Intel, dat zijn eerste 64-bits-CPU (Nocona) in 2004 uitbracht. Tegenwoordig zijn vrijwel alle processors 64-bits.