ROM

To skrót od „Read-Only Memory”.

ROM to powszechny element sprzętu znajdujący się w urządzeniach elektronicznych, który przechowuje podstawowe instrukcje potrzebne urządzeniu do działania. W przeciwieństwie do pamięci RAM, która jest ulotną pamięcią tymczasową i jest wymazywana po wyłączeniu zasilania, ROM jest nieulotną pamięcią, w której dane są zapisywane w układzie i pozostają w nim nawet po odłączeniu zasilania. Układy ROM znajdują się we wszystkich urządzeniach elektronicznych, które potrzebują instrukcji oprogramowania do wykonania zadania — od komputerów i smartfonów po samochody, kuchenki mikrofalowe i elektroniczne zabawki dla dzieci.

Instrukcje oprogramowania zapisane w układzie ROM nazywa się oprogramowaniem układowym. Komputery używają specjalnego układu ROM zawierającego rodzaj oprogramowania układowego nazywany BIOS-em, który obsługuje podstawowe zadania wymagane do uruchomienia komputera i rozpoczęcia działania pozostałych podzespołów.

Istnieje kilka różnych typów układów ROM, które można stosować w zależności od potrzeb technologicznych urządzenia, w którym używany jest ROM.

• Mask ROM to najwcześniejsza forma pamięci ROM, w której instrukcje oprogramowania są fizycznie kodowane bezpośrednio w układach podczas produkcji układu.
• Programowalna pamięć ROM, czyli PROM, to układ ROM, który podczas produkcji jest pusty i można go trwale zaprogramować tylko raz.
• Kasowalna programowalna pamięć ROM, czyli EPROM, to rodzaj programowalnej pamięci ROM, którą można wymazać przez wystawienie układów na działanie światła ultrafioletowego, a następnie ponownie zapisać.
• Elektronicznie kasowalna programowalna pamięć ROM, czyli EEPROM, może być wymazywana elektronicznie i ponownie zapisywana. Ten typ pamięci ROM umożliwia łatwe aktualizowanie oprogramowania układowego w urządzeniach, które go używają, bez konieczności korzystania z dodatkowego sprzętu.
• Pamięć flash to rodzaj pamięci EEPROM, który można szybko ponownie zapisywać. Dawniej była znacznie droższa niż inne typy pamięci ROM, co ograniczało jej zastosowanie, ale obecnie jest dużo tańsza i stanowi najczęściej używaną technologię układów ROM.