PCI Express

To skrót od „Peripheral Component Interconnect Express” i występuje w skróconej formie „PCIe” lub „PCI-e”.

PCI Express to standardowa magistrala rozszerzeń we współczesnych płytach głównych komputerów. Zastąpiła kilka wcześniejszych standardów, w tym PCI i AGP. Większość płyt głównych komputerów ma zestaw gniazd rozszerzeń PCIe, które pozwalają użytkownikom instalować karty rozszerzeń w celu dodania nowych i ulepszonych możliwości komputera.

Gniazda PCIe są dostępne w czterech rozmiarach — x1, x4, x8 i x16 — zależnie od liczby pojedynczych linii PCIe doprowadzonych do danego gniazda i odprowadzających dane z niego. Gniazdo PCIe x1 jest najmniejsze i najwolniejsze, ponieważ korzysta z jednej linii PCIe; gniazdo PCIe x4 korzysta jednocześnie z czterech linii PCIe, dlatego ma czterokrotnie większą całkowitą przepustowość. Każde gniazdo danego rozmiaru jest dłuższe od gniazda poprzedniego rozmiaru i może przyjmować karty przeznaczone dla mniejszych typów. Na przykład karta x1 pasuje do gniazda PCIe dowolnego rozmiaru, natomiast karta x8 pasuje do gniazda x8 lub x16, ale nie do gniazda x1 ani x4.

Zaktualizowane wersje magistrali PCIe są wprowadzane co kilka lat, a każda nowa wersja PCIe umożliwia uzyskanie prędkości przesyłania danych mniej więcej dwukrotnie większej niż w poprzedniej wersji. Na przykład PCIe w wersji 1.0 przesyła dane z prędkością 250 MB/s na linię, wersja 2.0 — 500 MB/s na linię, a wersja 3.0 — 1 GB/s na linię. Rozmiar i układ gniazd nie zmieniają się między generacjami, a każda karta PCIe działa w gnieździe, do którego pasuje, z prędkością wolniejszej wersji. Dlatego karta graficzna PCI 4.0 x16 działa w gnieździe PCI 3.0 x16, ale z połową zaprojektowanej dla niej przepustowości. W 2023 roku najnowszą wersją PCIe jest 6.0, która przesyła dane z prędkością 7,5 GB/s na linię (do 121 GB/s przy x16).

NOTE: Inne interfejsy mogą korzystać z magistrali PCIe do przesyłania danych, na przykład gniazdo M.2 używane przez dyski SSD NVMe.