Machtigingen

Machtigingen (of "privileges") bepalen welke handelingen een gebruikersaccount op een computersysteem mag uitvoeren. Dit verwijst vaak naar machtigingen voor het bestandssysteem, die aangeven welke gebruikersaccounts op een systeem eigenaar zijn van specifieke bestanden en mappen en er toegang toe hebben. De term kan ook verwijzen naar de mogelijkheid van een gebruikersaccount om specifieke taken uit te voeren in een database of een databasegestuurde applicatie.

Besturingssystemen voor meerdere gebruikers, zoals Windows, Unix, Linux en macOS, gebruiken bestandssystemen met ingebouwde machtigingssystemen. Elke gebruiker heeft een gebruikersaccount, dat verschillende gebruikersmappen bevat waarover die gebruiker controle heeft. Een gebruiker kan ook deel uitmaken van een groep met andere gebruikers met een vergelijkbare rol. Elk bestand en elke map in het bestandssysteem gebruikt een toegangsbeheerlijst (ACL) die aangeeft welke accounts en groepen er toegang toe hebben en deze mogen wijzigen.

Naast standaardgebruikersaccounts bevatten deze systemen ook speciale accounts met de machtigingen van een "root", "administrator" of "superuser", die volledige controle bieden over alle bestanden en mappen op dat systeem. Een programma met root-machtigingen kan echter systeembestanden of andere programma's wijzigen of beschadigen. Daarom kunnen programma's worden uitgevoerd met speciale accounts, ook wel "systeemaccounts" of "systeemgebruikersaccounts" genoemd, die beperkte machtigingen bieden om de toegang van een programma te beperken tot wat het nodig heeft.

Toegestane bewerkingen

Elk bestand en elke map heeft afzonderlijke machtigingsniveaus voor de eigenaar, andere leden van de groep van de eigenaar en alle andere gebruikers op het systeem. Machtigingen die op een map worden toegepast, worden overgenomen door de bestanden en submappen ervan.

De machtigingen van Unix, Linux en macOS geven accounts toegang tot drie bewerkingen:

• Lezen laat een account de inhoud van bestanden en mappen bekijken.
• Schrijven stelt een account in staat bestanden en submappen te maken en te wijzigen.
• Uitvoeren laat het account programma's in een map uitvoeren.

Het machtigingssysteem in Windows heeft een vergelijkbare reeks bewerkingen:

• Lezen laat een account de inhoud van een bestand of map bekijken.
• Schrijven stelt het account in staat bestanden en submappen te maken en te wijzigen.
• Lezen en uitvoeren laat een gebruiker bestanden bekijken en programma's uitvoeren zonder bestanden te wijzigen.
• Wijzigen stelt de gebruiker in staat bestanden en submappen te maken, te wijzigen of te verwijderen.
• Volledig beheer laat een account alles doen, waaronder het wijzigen van de machtigingen die aan andere gebruikersaccounts zijn toegekend.